Zamknij

Korzystamy z plików cookies i umożliwiamy zamieszczanie ich osobom trzecim. Pliki cookie pozwalają na poznanie twoich preferencji na podstawie zachowań w serwisie. Uznajemy, że jeżeli kontynuujesz korzystanie z serwisu, wyrażasz na to zgodę. Poznaj szczegóły i możliwości zmiany ustawień w Polityce Cookies

Przejdź do głownej zawartości

Zbiory lwowskie (II). Księgozbiór z Honfleur

"1. Cały dział religijno-historyczny ma być oddany Bibliotece Seminarium gnieźnieńsko-poznańskiej diecezji, gdyby z Uniwersytetu lwowskiego miał być kiedykolwiek usunięty. Wydział Teologiczny rzymsko-katolicki. 2. Gdyby w Uniwersytecie Lwowskim miał zapanować kiedykolwiek język niepolski, jako urzędowy i wykładowy, wówczas cały księgozbiór przechodzi na własność niepodzielną Uniwersytetu Jagiellońskiego." 1

Księgozbiór był gromadzony od 1900 r. przez ks. Witolda Kazimierza Czartoryskiego (1876-1913) we Francji, w zamku "Côte de Grace", w Honfleur (departament Calvados). Liczył 25 080 tomów i został podzielony na następujące działy: l. Historia. Genealogia. Biografie. 2. Geografia. 3. Religioznawstwo. 4. Nauki ścisłe, przyrodnicze, techniczne. Przemysł. Medycyna. 5. Beletrystyka. 6. Filologia. Literatura. Krytyka i historia literatury. 7. Filozofia. Etyka. Psychologia. 8. Masoneria i okultyzm. 9. Marynarka. 10. Socjologia. Polityka. Prawo. Administracja. Oświata. Etnologia. 11. Sztuki piękne. 12. Rękopisy. Encyklopedie. Bibliografia. Periodyki. Roczniki. 13. Orientalia. Były to dzieła w przeszło stu językach. Między innymi w angielskim, francuskim, hiszpańskim, włoskim, polskim, niemieckim, łacińskim, litewskim, łotewskim, estońskim, węgierskim, a także książki arabskie, hebrajskie, syryjskie, tureckie i perskie.

Najbardziej liczny był dział religioznawczy (6 611 tomów), zawierający wiele druków z XVI i XVII w.; był tu również rękopis Koranu, pochodzący z roku 1234. W dziale historycznym znajdowało się wiele dzieł z historii starożytnej i średniowiecznej, a także obszerny zespół z księgozbioru Alberta Sorela, dotyczący Rewolucji Francuskiej. Dział masonerii był reprezentowany przez takich autorów, jak: Bessuchet, Clavel, Rebold, Tindel, Brimont, Danton. W księgozbiorze nie zabrakło prac dotyczących Polski, np.: Noailles E. H., Henri de Valois et la Pologne en 1572 (Paryż 1867) czy Hauteville An account of Poland (Londyn 1698). W dziale geografii znalazły się nawet prace napisane w językach plemion Afryki i Oceanii.

Po śmierci ks. Witolda księgozbiór odziedziczył jego brat, ks. Adam (zm. 1937), kurator Muzeum Czartoryskich w Krakowie. W roku 1923 księgozbiór został przewieziony w 301 skrzyniach, najpierw do Gdańska, a następnie do Lwowa i przekazany w depozyt wieczysty Uniwersytetowi Jana Kazimierza. Był największym księgozbiorem zapisanym Uniwersytetowi.

mi zapisu, w latach 1933-34 i 1937-38, dublety przekazano Bibliotece ks. Czartoryskich w Krakowie, marynistykę Bibliotece Marynarki Wojennej oraz kulinaria - Bibliotece Zamku Czartoryskich w Gołuchowie.

Przekazana część księgozbioru stanowiła ok.10 %. We Lwowie pozostało 22 450 tomów. Znaki własnościowe zbioru to pieczątki i ekslibrisy z herbem Czartoryskich (Pogoń) i napisem Bibliothégue du Prinee W. C. Czartoryski oraz ekslibris donacyjny z napisem: Biblioteka Uniwersytecka we Lwowie. Nr..... Z daru X. Adama Czartoryskiego 1923. Większość książek została oprawiona w półskórek ze złoceniami i tłoczoną Pogonią, np. teologia była oprawiona w czarny półskórek, a marynistyka w granatowy, z tłoczoną na grzbiecie kotwicą. Księgozbiór nie był przemieszczony po roku 1939 i prawdopodobnie w całości znajduje się w Oddziale Rzadkiej Książki Biblioteki Uniwersytetu im. Iwana Franki przy ul. Drogomanowa 17 we Lwowie.
Jeden z wniosków rewindykacyjnych, złożonych stronie ukraińskiej w 1997 r., dotyczył całego księgozbioru z Honfleur.2

Przypisy:
1. Klauzule prawne aktu darowizny ks. Witolda Czartoryskiego, opracowanego przez prof. E. Tilla.
2. Wniosek rewindykacyjny został opracowany przez prof. Jana Pruszyńskiego.

Wersja do druku