Zamknij

Korzystamy z plików cookies i umożliwiamy zamieszczanie ich osobom trzecim. Pliki cookie pozwalają na poznanie twoich preferencji na podstawie zachowań w serwisie. Uznajemy, że jeżeli kontynuujesz korzystanie z serwisu, wyrażasz na to zgodę. Poznaj szczegóły i możliwości zmiany ustawień w Polityce Cookies

Przejdź do głownej zawartości

Informacja o działaniach podejmowanych w latach 1994-1997 przez Państwową Straż Pożarną w zakresie poprawy bezpieczeństwa pożarowego obiektów zabytkowych

Z uwagi na występujące zagrożenia oraz znaczenie dla dziedzictwa kulturowego narodu, obiekty zabytkowe zostały objęte przez Państwową Straż Pożarną szczególnym nadzorem prewencyjnym.

Zagrożenia pożarowe występujące w tych obiektach spotęgowane są dodatkowo przez drewnianą konstrukcję, palne wystroje wnętrz, brak dojazdów pożarowych oraz zaopatrzenia wodnego do gaszenia pożaru.

W latach 1994 -1997 w obiektach zabytkowych powstało 408 pożarów powodujących niepowetowane straty dla kultury narodowej.
Działania PSP w zakresie poprawy bezpieczeństwa pożarowego obiektów zabytkowych w szczególności obejmowały:

1. Tworzenie warunków do realizacji monitoringu pożarowego w obiektach zabytkowych.
Na podstawie ustawy o ochronie przeciwpożarowej i jej przepisów wykonawczych Generalny Konserwator Zbytków wytypował 2314 obiektów zabytkowych zobowiązanych do posiadania systemu alarmu pożaru. Przy uzgadnianiu z Komendantem Głównym PSP listy tych obiektów ustalono, że nie we wszystkich obiektach o dużej wartości zabytkowej urządzenia te powinny być wymagane. Dotyczy to np. obiektów o konstrukcji niepalnej i niewielkim obciążeniu ogniowym, zwłaszcza jednoprzestrzennych o dużej kubatrurze, lub obiektów drewnianych znacznie oddalonych od jednostek straży pożarnej albo bez sprawnej OSP, gdzie nie ma możliwości na szybkie przystąpienie do skutecznej akcji gaśniczej.
Tak realne uwarunkowania były podstawą do przeprowadzenia w obiektach czynności kontrolno-rozpoznawczych. Ostatecznie ustalono listę 738 obiektów kultu religijnego oraz innych zabytków i muzeów, zaakceptowaną w listopadzie 1996 r. przez Generalnego Konserwatora Zabytków, których wyposażenie w instalacje sygnalizacyjno-alarmowe jest z punktu widzenia pożarowego jak najbardziej zasadne i daje gwarancję faktycznej ochrony przed zniszczeniem w wyniku pożaru.
Na dzień 30 września 1997 r. wyposażonych w urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe było 320 obiektów zabytkowych, a podłączonych do jednostek PDSP 97 (na 739 zobowiązanych).

2. Przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych w obiektach zabytkowych.
W I półroczu 1995 r. skontrolowano około 2100 obiektów, w których stwierdzono około 10 000 nieprawidłowości m.in. w zakresie:

  • wymagań budowlanych - około 700,
  • warunków ewakuacji - około 1300,
  • instalacji i urządzeń przeciwpożarowych - około 650 (oświetlenia ewakuacyjnego, wentylacji pożarowej, przeciwpożarowych wyłączników prądu),
  • instalacji użytkowych - około 1 900 (instalacji elektroenergetycznych, gazowych, ogrzewczych, odgromowych, wentylacyjnych),
  • przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego - około 250,
  • wyposażenia w podręczny sprzęt gaśniczy - około 530 (niesprawność sprzętu, nieoznakowanie sprzętu zgodnie z Polskimi Normami),
  • przygotowania organizacyjnego - około 2 550 (wykonania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, ustalenia zasad ewakuacji ludzi, ustalenia zasad ewakuacji mienia, znajomości postępowania w razie pożaru przez służby dozoru, kierownictwo i pozostałych pracowników).

3. Przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawcze w skansenach i zagrodach skansenowych.
W styczniu 1995 r. komendy Państwowej Straży Pożarnej, po ustaleniach dokonanych w Ministerstwie Kultury i Sztuki, przeprowadziły działania kontrolno-rozpoznacze w wytypowanych skansenach i zagrodach skansenowskich. Kontrolą objęto łącznie 37 obiektów, w wyniku których zaproponowano między innymi:

  • wykonanie zabezpieczeń ogniochronnych - 20 obiektów skansenowskich (54%),
  • wyposażenie w instalacje sygnalizacyjno-alarmowe - 22 obiekty skansenowskie (59,5%),
  • wyposażenie w stałe urządzenia gaśnicze - 3 obiekty (8,1%),
  • poprawienie stanu zaopatrzenia wodnego - 10 obiektów (27%),
  • poprawę stanu dróg pożarowych - 4 obiekty (10,8%),
  • wykonanie badań instalacji elektrycznych - 4 obiekty (10,8%),
  • zapewnienie ochrony odgromowej, w tym badania - 8 obiektów (21,6%),
  • poprawienie stanu technicznego podręcznego sprzętu gaśniczego oraz jego uzupełnienie - 4 obiekty (10,8%),
  • dokonanie podziału na strefy pożarowe - 2 obiekty (5,4%).

4. Przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawcze w obiektach sakralnych.

Na przełomie 1996 i 1997 r. komendy Państwowej Straży Pożarnej, wspólnie z przedstawicielami Nadzoru Budowlanego, przeprowadziły czynności kontrolno-rozpoznawcze w obiektach sakralnych. Kontrolami objęto zarówno obiekty eksploatowane, jak i będące w trakcie budowy.
W wyniku przeprowadzonych działań skontrolowano około 2260 obiektów, w których stwierdzono około 7700 nieprawidłowości dotyczących najczęściej - niezapewnienia właściwych warunków ewakuacyjnych (390 obiektów).

Oceniając stan bezpieczeństwa pożarowego obiektów zabytkowych należy stwierdzić, że zarówno liczba, jak i charakter stwierdzonych podczas przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych nieprawidłowości wskazuje na konieczność podjęcia przez użytkowników i właścicieli obiektów pilnych działań zmierzających do wyeliminowania istniejących zaniedbań. Dotyczy to zwłaszcza obiektów, w których stwierdzono zagrożenie życia ludzi oraz obiektów zabytkowych o dużej wartości historycznej. W tej sytuacji celowe wydaje się opracowanie harmonogramów prac zawierających zadania do realizacji. W pracach nad ustaleniem harmonogramów niezbędnej pomocy merytorycznej mogą udzielić komendy Państwowej Straży Pożarnej. Niezbędna jest także współpraca z organami nadzoru budowlanego oraz konserwatorem zabytków.

Wersja do druku