Zamknij

Korzystamy z plików cookies i umożliwiamy zamieszczanie ich osobom trzecim. Pliki cookie pozwalają na poznanie twoich preferencji na podstawie zachowań w serwisie. Uznajemy, że jeżeli kontynuujesz korzystanie z serwisu, wyrażasz na to zgodę. Poznaj szczegóły i możliwości zmiany ustawień w Polityce Cookies

Przejdź do głownej zawartości

Dokumenty związane z wywozem zabytków

Brak obowiązku posiadania pozwolenia na wywóz niektórych zabytków nie powoduje, że zabytki o mniejszej wartości mogą wyjeżdżać zagranicę całkowicie bez żadnej kontroli.

W przypadku wywozu zabytków o mniejszej wartości, jeżeli wywóz zabytku jest dokonywany bez pozwolenia, a cechy zabytku wskazują, że jego wywóz może wymagać pozwolenia, organ Straży Granicznej lub organ celny może zażądać od osoby dokonującej wywozu zabytku okazania dokumentu potwierdzającego fakt, że wywożony zabytek nie wymaga pozwolenia. Dokumentami takimi mogą być:

  • oceny wskazujące czas powstania zabytku wykonane przez instytucję kultury wyspecjalizowaną w opiece nad zabytkami, rzeczoznawcę ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, podmiot gospodarczy wyspecjalizowany w zakresie obrotu zabytkami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub organ administracji publicznej;
  • wyceny zabytku wykonane przez instytucję kultury wyspecjalizowaną w opiece nad zabytkami, rzeczoznawcę ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego lub podmiot gospodarczy wyspecjalizowany w zakresie obrotu zabytkami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • faktury zawierające dane pozwalające na identyfikację przedmiotu, wystawione przez podmiot gospodarczy wyspecjalizowany w zakresie obrotu zabytkami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • potwierdzenia wwozu zabytku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawierające fotografię zabytku, wystawione w przejściach granicznych przez organ celny, a w przypadku jego braku przez organ Straży Granicznej. Potwierdzenie jest wystawiane jedynie wtedy, gdy z załączonych dokumentów umożliwiających jednoznaczną identyfikację zabytku oraz jego wiek i wartość wynika, że należy on do kategorii zabytków objętych obowiązkiem posiadania pozwolenia na wywóz;
  • ubezpieczenia przewozu zabytku z zagranicy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • pozwolenia na wywóz zabytku z terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Wzory dokumentów ocen wskazujących czas powstania zabytku, wyceny zabytku oraz potwierdzenia wwozu zabytku zawarte są w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 18 lutego 2011 roku w sprawie wzorów dokumentów oceny wskazującej czas powstania zabytku, wyceny zabytku oraz potwierdzenia wwozu zabytku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Dokumenty zawarte w tym akcie potwierdzające fakt, że wywożony zabytek nie wymaga pozwolenia są szczególnie chronione przez przepisy kodeksu karnego dot. przestępstwa poświadczenia nieprawdy (271 kk.) oraz przestępstwa wyłudzenia poświadczenia nieprawdy (272 kk.).

Należy tutaj zwrócić uwagę, że w praktyce posiadanie powyższych dokumentów może być nierzadko wymagane, gdyż funkcjonariusze Straży Granicznej i organów celnych często nie posiadając szerokiej i specjalistycznej wiedzy, mogą żądać okazania wymienionych tu dokumentów.

W przypadku ustawowego sformułowania „a cechy zabytku wskazują, że jego wywóz wymaga pozwolenia” wskazującego, w którym momencie organy celne i straży granicznej mogą żądać ww. dokumentów, należy pamiętać, że tylko część zabytków na polskim rynku zbliża się do progów kategorii wymaganych dla zabytków wywożonych na pozwolenia. W żadnym przypadku dodatkowych dokumentów nie powinno się żądać przy wywozie „staroci” i zabytków o jednoznacznie niskiej wartości.

Należy również pamiętać, że nawet jeżeli osoba posiada dokumenty, które wskazują, że obiekt nie wymaga pozwolenia, to w przypadku wątpliwości co do wiarygodności dokumentu organ Straży Granicznej lub organ celny może zatrzymać wywożony zabytek na czas niezbędny do ustalenia czy wywóz zabytku mógł być dokonywany bez pozwolenia.

Wersja do druku