Zamknij

Korzystamy z plików cookies i umożliwiamy zamieszczanie ich osobom trzecim. Pliki cookie pozwalają na poznanie twoich preferencji na podstawie zachowań w serwisie. Uznajemy, że jeżeli kontynuujesz korzystanie z serwisu, wyrażasz na to zgodę. Poznaj szczegóły i możliwości zmiany ustawień w Polityce Cookies

Przejdź do głownej zawartości

Ochrona muzeów

Spośród wielu instytucji kultury muzeom przypada szczególna rola w systemie ochrony dziedzictwa kulturowego.

Prowadząc od wielu lat systematyczne działania, pozyskały do swoich kolekcji niezwykle cenne pod względem artystycznym, historycznym i naukowym zabytki. Historia niemal każdego rodzaju aktywności ludzkiej ma swoje odbicie w kolekcjach muzealnych. Gromadzenie, opracowywanie naukowe i udostępnianie zbiorów to podstawowe zadania muzeów. Wraz z rozwojem nauki i techniki zmieniają się formy udostępniania kolekcji muzealnych. Jakiekolwiek by one jednak były, muszą zapewniać właściwy poziom ochrony i bezpieczeństwa całej kolekcji. Pomocą w znalezieniu optymalnych rozwiązań służą muzeom dwa specjalistyczne działy Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów: Dział Metod i Technik Ochronnych oraz Dział Analiz Kryminalnych. Pierwszy z nich działa bezpośrednio we współpracy z muzeami, świadcząc usługi konsultacyjno-doradcze. Zadaniem drugiego działu jest między innymi prowadzenie krajowego wykazu zabytków skradzionych czy analizowanie poszczególnych spraw dotyczących przestępstw lub pożarów i na ich podstawie wskazywanie potencjalnych zagrożeń i pożądanych kierunków działań prewencyjnych. W ten sposób praca obu działów uzupełnia się.


Ochrona przed przestępczością

W zakresie ochrony przed przestępczością Dział Metod i Technik Ochronnych udziela porad i konsultacji dotyczących:

  • właściwej organizacji podstawowej i kwalifikowanej ochrony fizycznej w muzeach dla zbiorów znajdujących się na wystawach stałych i czasowych;
  • opracowania podstawowej dokumentacji organizacyjno-ochronnej (plany ochrony, regulaminy, instrukcje);
  • dokumentacji zabezpieczeń technicznych (budowlano mechanicznych i elektronicznych);
  • organizacji zabezpieczenia transportów zbiorów;
  • doboru, rozmieszczenia i oceny urządzeń zabezpieczających.

Formy pomocy dostosowane są do aktualnych potrzeb muzeów. Mogą to być: porady i konsultacje prowadzone w siedzibie NIMOZ, listowne przekazywane informacji zainteresowanym pocztą tradycyjną lub elektroniczną, lustracje obiektów pod kątem bezpieczeństwa, szkolenia regionalne lub indywidualne skierowane bezpośrednio do pracowników konkretnych muzeów. Wskazujemy również zainteresowanym przepisy i normy oraz wydawnictwa, w których można znaleźć podstawy prawne ochrony zbiorów, informacje dotyczące urządzeń posiadających odpowiednie certyfikaty, lub uzupełnić wiedzę z zakresu ochrony zbiorów przed przestępczością.


Ochrona przed pożarem

Pracownicy Działu Metod i Technik Ochronnych monitorują wdrażanie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego w muzeach, w szczególności rozwiązania uwzględniające warunki i sposoby ewakuacji zbiorów oraz określenia zasad postępowania na wypadek pożaru dotyczących zabezpieczenia najcenniejszych eksponatów. Udzielają informacji co do wykonywania poprawnych instrukcji i sposobów ich wdrażania.
W zakresie ochrony przeciwpożarowej Dział Metod i Technik Ochronnych współpracuje między innymi z Komenda Główną Państwowej Straży Pożarnej, jednostkami badawczymi i muzeami zagranicznymi.
W ramach prac Działu podejmowane są inicjatywy mające na celu wypracowanie najkorzystniejszych rozwiązań organizacyjnych, technicznych i prawnych w zakresie ochrony przeciwpożarowej uwzględniających charakter chronionych obiektów i zbiorów.

Opinie

Opinie projektów zabezpieczeń elektronicznych

Dział Metod i Technik Ochronnych NIMOZ opiniuje projekty zabezpieczeń elektronicznych dla muzeów w terminie do 30 dni roboczych od dnia ich otrzymania. W przypadku projektów dotyczących skomplikowanych technicznie systemów, termin na wydanie opinii może zostać wydłużony o 30 dni roboczych. Obowiązek opiniowania projektów zabezpieczeń elektronicznych wynika bezpośrednio z przepisów rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 września 2014 r. w sprawie zabezpieczania zbiorów muzeum przed pożarem, kradzieżą i innym niebezpieczeństwem grożącym ich zniszczeniem lub utratą (Dz. U. z 2014 r. poz.1240).
Przesłany do NIMOZ projekt powinien być kompletny, wykonany w czytelnej technice graficznej.

Dokumentację do NIMOZ przesyła muzeum. W przypadku, gdy dokumentację przesyła projektant w projekcie lub piśmie przewodnim powinna być adnotacja o zapoznaniu się dyrektora muzeum z projektem. Ponadto w przypadku kierowania do zaopiniowania projektu systemu sygnalizacji pożarowej projekt powinien być opatrzony pieczęcią rzeczoznawcy ds. ochrony ppoż. Wskazane jest również przekazanie w wersji elektronicznej zdjęć obiektu wykorzystanych przy opracowaniu projektu, co ułatwia ocenę projektu i przyspieszy wydanie opinii. NIMOZ nie opiniuje projektów zabezpieczeń elektronicznych po ich wykonaniu.

Opinie stanu bezpieczeństwa

Dział Metod i Technik Ochronnych NIMOZ może przygotować opinie dotyczące stanu bezpieczeństwa muzeum. Tego typu opracowania wykonywane są wyłącznie na prośbę zainteresowanego muzeum, po przeprowadzeniu wizytacji. Opinie, oprócz oceny stanu istniejącego, zawierają wskazania zmian i uzupełnień.
Czas ich realizacji jest zróżnicowany i zależy od bieżącego natężenia prac w Dziale MiTO. Opinia dotycząca środków i warunków ochrony wystawy czasowej objętej poręczeniem Skarbu Państwa. Specjalnym rodzajem opinii jest opinia NIMOZ dotycząca środków i warunków ochrony wystawy czasowej objętej poręczeniem Skarbu Państwa. Zostaje ona wydana na podstawie przesłanego przez wnioskujące muzeum szczegółowego opisu środków i warunków ochrony eksponatów, który powinien zawierać miedzy innymi:

  • podstawę ochrony muzeum oraz wskazać aktualny dokument, na podstawie którego ochrona muzeum jest zorganizowana;
  • informacje czy przewiduje się sporządzenie dodatkowego planu ochrony doraźnej; jeżeli przewiduje się przygotowanie takiego dokumentu, to należy również opisać jego zawartość i datę przedłożenia w NIMOZ do oceny;
  • krótki opis bezpośredniej ochrony fizycznej i zabezpieczenia technicznego oraz środków łączności i alarmowania w miejscu wystawy (od przywozu do wywozu);
  • ustalenia dotyczące współpracy i współdziałania z miejscową Komendą Policji w czasie trwania wystawy (od przywozu do wywozu);
  • opis organizacji transportu i jego ochrony w kraju i poza granicami RP;
  • opis zabezpieczenia przeciwpożarowego i ewakuacji zbiorów z obszaru wystawy;
  • informacje o dochowaniu terminu obowiązkowych badań instalacji wynikających z przepisów art. 62 i 64 ustawy prawo budowlane;
  • informacje dotyczące stanu zabezpieczeń technicznych (mechanicznych i elektronicznych) potwierdzone protokołami z przeglądów;
  • informacje o szkoleniach pracowników muzeum związanych z organizacją bezpieczeństwa wystawy

    Do wniosku oprócz wymienionego wyżej szczegółowego opisu środków i warunków ochrony eksponatów należy dołączyć również:
  • projekt umowy;
  • wykaz eksponatów, na które ma być wydane poręczenie Skarbu Państwa (z podaniem ich wymiarów, techniki wykonania i wartości materialnej każdego z nich);
  • zalecenia konserwatorskie co do warunków transportu, przechowywania i eksponowania.

Przygotowując wniosek o udzielenia poręczenia Skarbu Państwa na zagraniczne wystawy artystyczne należy pamiętać o zachowaniu terminów wynikających z obowiązujących przepisów.


Koordynacja ochrony zbiorów w czasie transportu

Szczegółowe zasady organizacji ochrony zbiorów w czasie transportu określa załącznik nr 3 z rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 września 2014 r. w sprawie zabezpieczania zbiorów muzeum przed pożarem, kradzieżą i innym niebezpieczeństwem grożącym ich zniszczeniem lub utratą (Dz. U. z 2014 r. poz.1240). Właściwa koordynacja przebiegu transportu wymaga zachowania terminowego przepływu informacji, ponieważ NIMOZ musi przekazać dane do Komendy Głównej Policji. Przypominamy, że w przypadku transportów zagranicznych informacje do NIMOZ należy przekazać najpóźniej na 14 dni roboczych, a w przypadku transportów krajowych na 10 dni roboczych przed rozpoczęciem transportu zbiorów.
Szczegóły:
pkowalczuk@nimoz.pl

Wykaz muzeów i zabytków budowlanych

Wykaz muzeów i zabytków budowlanych

Wykaz muzeów i zabytków budowlanych, w których wymagane jest stosowanie systemu sygnalizacji pożarowej, wyznaczonych przez generalnego konserwatora zabytków w uzgodnieniu z komendantem głównym państwowej straży pożarnej

Wersja do druku