Zamknij

Korzystamy z plików cookies i umożliwiamy zamieszczanie ich osobom trzecim. Pliki cookie pozwalają na poznanie twoich preferencji na podstawie zachowań w serwisie. Uznajemy, że jeżeli kontynuujesz korzystanie z serwisu, wyrażasz na to zgodę. Poznaj szczegóły i możliwości zmiany ustawień w Polityce Cookies

Przejdź do głownej zawartości

Raport Zespołu Ekspertów ds. przygotowania tez do projektu nowelizacji „Ustawy o muzeach” - REKOMENDACJE

NAJWAŻNIEJSZE REKOMENDACJE ZESPOŁU EKSPERTÓW

I. Wprowadzenie nowego systemu gwarancji i poręczeń państwowych oraz – zabezpieczeń przed konfiskatą.

II. System nadzoru merytorycznego nad muzeami – rady powiernicze i muzealne.
1. Pozostawienie rad powierniczych jako organów sprawujących nadzór nad działalnością merytoryczną danego muzeum i stanowiących niezbędny element autonomizacji tej instytucji.

2. Zakres powierzenia radzie uprawnień Ministra KiDN winien obejmować przede wszystkim nadzór merytoryczny; w zakresie nadzoru merytorycznego rady powiernicze winny mieć kompetencje decyzyjne, natomiast w zakresie nadzoru finansowego – opiniodawcze.

3. Wprowadzenie zakazu powoływania do rad powierniczych dyrektorów instytucji kultury podległych temu samemu organizatorowi oraz urzędników podległych organizatorowi – ze względu na możliwość wystąpienia konfliktu interesów.

III. Standaryzacja muzeów.
1. Określenie standardu muzeum:
a) na poziomie podstawowym: poprzez uzgodnienie statutu lub regulaminu przez Ministra KiDN.
Zasadne jest potwierdzenie prawa Ministra KiDN do odmowy uzgodnienia statutu lub regulaminu; w procedurze uzgodnienia wskazane jest odwoływanie się do ustawowo określonych zadań muzeum.
b) na poziomie zaawansowanym: poprzez wpisanie do Państwowego Rejestru Muzeów.
Możliwość weryfikacji standardu muzeum w procedurze wpisu do Państwowego Rejestru Muzeów jest w obecnym kształcie wystarczająca; wskazane jest jednak podnoszenie rangi „muzeum rejestrowanego” także w pozaustawowych działaniach MKiDN.

2. Należy rozważyć dalsze utrzymywanie instytucji prawnej „muzeum w organizacji”. W wypadku jej pozostawienia, należy rozważyć uprawnienie Ministra KiDN do określania czasu stosowania tej formuły, z możliwością prolongowania..

3. Należy rozważyć możliwość wprowadzenia zapisu, iż instytucje lub osoby nieposiadające uzgodnionego przez MKiDN statutu lub regulaminu nie mają prawa do używania nazwy „muzeum”.

4. Status muzeów prywatnych. Muzea winny podlegać tym samym standardom bez względu na formę własności lub rodzaj organizatora – zasada ta dotyczy więc również tzw. muzeów prywatnych.

5. Deakcesja zbiorów. Nie jest to problem, który winien być przedmiotem regulacji prawnych, lecz sfera tzw. dobrych praktyk. W tym zakresie MKiDN oraz podległe mu instytucje winny skłaniać dyrektorów muzeów do większej aktywności, także z uwzględnieniem rekomendacji UE . Pozytywnie oceniając uproszczenie procedury deakcesyjnej, przewidziane w projekcie nowelizacji ustawy „o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej” (dostępny na stronie BIP MKiDN), konieczne jest podtrzymanie zasady, iż środki pozyskiwane z ewentualnej sprzedaży muzealiów mogą być przeznaczane wyłącznie na wypełnianie ustawowo przewidzianych zadań muzeów.

6. Kwalifikacje muzealników. Eksperci rozważali m.in. kwestię, czy przez przewidzianą właściwym rozporządzeniem do „ustawy o muzeach” komisję powinny być uznawane wyłącznie podyplomowe studia muzealnicze czy także inne, stosowne do wymagań na danym stanowisku pracy (np. archiwistyczne, bibliotekoznawcze, konserwatorskie). Uznano, iż należy podtrzymać wymóg ukończenia podyplomowych studiów muzealniczych przy potwierdzaniu kwalifikacji zawodowych. (W tej sprawie NIMOZ zajmuje zdanie odrębne).

7. Uprawnienia pracowników muzeów do wydawania ekspertyz na użytek zewnętrzny. Optymalnym rozwiązaniem tego problemu byłby zakaz sporządzania ekspertyz przez pracowników muzeów, brak jest jednak rozwiniętego, „pozamuzealnego”, rynku usług w tej sferze. Wskazano na możliwość zakładania fundacji przy muzeach, których zadaniem byłoby wydawanie stosownych ekspertyz; fundacja mogłaby zatrudniać pracowników muzeów, prowadzić działalność gospodarczą i przeznaczać środki na uzupełnianie zbiorów danego muzeum. Rozważano również koncepcję certyfikacji ekspertów przez MKIDN (pracownik muzeum mógłby udzielać ekspertyzy, jeśli byłby wpisany na taką listę).

8. Pobieranie opłat za usługi fotograficzne przez muzea. Eksperci potwierdzili stanowisko MKiDN, iż muzeum nie ma prawa do wprowadzenia opłat za fotografowanie przez zwiedzających w czasie zwiedzania ekspozycji, ma natomiast prawo do wprowadzenia ograniczeń w odniesieniu do ww. sytuacji: ze względów konserwatorskich (np. wyłączenie lamp błyskowych), ze względów bezpieczeństwa i ochrony zbiorów (np. zakaz fotografowania instalacji alarmowych), ze względu na treść umów zawartych z użyczającym zbiory (np. całkowity zakaz fotografowania lub jego czasowe ograniczenie).

9. Eksperci rekomendują również ustawowe umocowanie Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów oraz doprecyzowanie w „ustawie o muzeach” zakresu kompetencji powierzonych instytutowi przez Ministra KiDN.

Zobacz też:


Debata społeczna "Czas muzeów?"

Strategia NIMOZ

  1. 1.  Pełna wersja Raportu pobierz
Wersja do druku